Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık bölümünün genel müfredatını incelediğimizde ise gelişim psikolojisi, fizyolojik psikoloji, öğrenme psikolojisi, sosyal psikoloji ve psikopatoloji gibi herhangi bir psikoloji ana bilim dalının temellerini oluşturan derslerden yola çıkarak bir öğretim programı hazırlanmaktadır. Bu branş üzerine eğitim almaya başlamış olan öğrenciler okul temelli rehberlik ve danışmanlık, akıl sağlığı danışmanlığı, kariyer ve iş danışmanlığı gibi konular üzerinede donanım kazanır. Aynı zamanda bu bilgi becerilerine ek olarak ise üniversiteler, araştırma merkezleri, akıl sağlığı merkezleri, okullar ve benzeri eğitim kurumlarında da uygulama alanı oluşturarak araştırmalar yürütebilir ve çalışma fırsatı yakalayabilirler.  

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Programı ve Psikoloji Arasındaki Fark Nedir?

Toplumumuz tarafından en bilinen yanlışlardan olan bu hususta da bir açıklık oldukça önem taşımaktadır. Psikoloji programı ve Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık programları her ne kadar aynı ana bilim dalı çerçevesinde de oluşturulmuş olsa da ikisi de aslında çok başka branşlardır.  Öncelikle aldıkları eğitimden tutun, çalışma ortamlarına kadar pek çok hususta ayrışmaktadır. 

Eğitim aşamasında yaşanan farklılıklar; 
Psikoloji eğitimi alan bireyler, çok yüksek oranda kurumsal bilgilerden oluşan eğitimlerle donatılırken, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik eğitimi alanlar ise daha yüzeysel olmasının yanı sıra temel dersleri almaktadırlar. Psikoloji de ise bilgiler daha derinlemesine işlenir. Aynı zamanda psikoloji eğitimi alan bireyler teorik ağrılıkta eğitimler alırken, diğer yanda Rehberlik danışanları ilk iki senenin aksine uygulamalı eğitimler ağırlıkta basmaktadır. 

Yapılan iş ve görev bilinci aşamasında yaşanan farklılıklar;
Psikoloji insan yaşamında mevcut olan sorunlar ve hastalıklar ile ilgilenirken, rehberlik danışanları bireylerin kendisini tanımasına, kendini keşfine ve daha başarılı bireyler olmasına yardımcı olur. Aynı zamanda da yaşamış oldukları mevcut problem ve sorunları halletmenin yanı sıra kaynaklarına da inmeyi amaçlarlar. Yani Rehberlik danışanları sorunları çözmeye değil, yol göstermeye odaklı bir çalışma planı hazırlarlar. Her ne kadar bazı noktalarda ayrışsalar da sonuçta her ikisi de çözüm odaklı çalışmalar gerçekleştirir.

Çalışma yeri aşamasında mevcut olan farklılıklar;
Psikoloji bölümünden mezun olmuş olan kişiler çoğunlukla hastanelerde ya da kendilerine ait ofislerde çalışırlar. Ancak Rehberlik ve Danışmanlık mezunu olan kişiler ise genelde eğitim kurumlarında ya da gelişim merkezlerinde çalışırlar ayrıca psikolojide ilgilenilen bireye “hasta” denirken, Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık’ ta ise “danışan” denir. 

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Programında Okutulan Dersler Nelerdir? Hangi Derslerde Soru Çözdürme Hizmeti Alabilirim?

Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık bölümünde eğitim almakta olan bir öğrenci iseniz eğitim programınıza dahil edilen derslerin neredeyse tamamı meslek hayatınızda kullanılan ya da kullanılacak olan bilgilerden oluşmaktadır. İnsan psikolojisi ve davranış biçimlerinin işlendiği dersler dönem dönem konu aralığı ve derinliği değişmesi kaydıyla sizlere sunulur. Üniversiteden üniversiteye eğitim programı değişse de nitelik olarak temel dersler ve akabinde seçmeli dersler sizlere sunulmaktadır. Hemen hemen tüm okullarda sunulan kemik dersleri sıralayacak olursak;

• Eğitime giriş,
• Eğitim sosyolojisi,
• Eğitim felsefesi,
• Eğitim tarihi,
• İstatistik ve araştırma
• Çocukluk psikolojisi,
• Gençlik psikolojisi,
• Sosyal psikoloji,
• Ölçme ve değerlendirme,
• Psikometri,
• Ruh sağlığı,
• Rehberlik,
• Psikolojik danışma,
• Mesleki rehberlik,
• Özel eğitim programları,
• Uyumsuz çocukların eğitimi,
• Zihinsel engelli çocukların eğitimi
• Gelişim Psikolojisi,
• Fizyolojik Psikoloji,
• Öğrenme Psikolojisi,
• Sosyal Psikoloji,
• Psikopatoloji,
• Kaynak Tarama ve Rapor Yazma,
• İnsan İlişkileri ve İletişim,
• Psikolojik Danışma İlke ve Teknikleri,
• Meslek Etiği ve Yasal Konular
  

Gibi derslerden oluşmakta olan Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Lisans Programı eğitimini tamamlamış olan ve başarılı kabul edilen öğrencilere eğitimleri sonunda “Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü Lisans Diploması” taktim edilir. Yukarıda bahsedilen dersler ülkemizdeki hemen hemen her üniversitede eğitim programlarına dahil edilen dersler olmasının  yanı sıra zaman zaman diğer seçmeli derslerin eklenip çıkarılmasıyla eğitim programlarında mevcut değişiklikler gözlemlenebilmektedir. 

Zorluk ya da kolaylık göreceli bir kavramdır. Yani bölüm derslerinin pek çoğu sözel dersler olduğu için eğitim hayatınız boyunca özellikle  sınav zamanlarında olabildiğince ezber yapmanız gerekmektedir. Sözel derslerin yanı sıra ise istatistik gibi dersler de eğitim programına dahil edildiği için sayısal bilgisine de ihtiyacınız olacaktır… Aklınızda hemen şu soru canlanacaktır; “ben sözelciyim ne arasın bende Matematik?” işte burda da Ödevcim ORG Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) yardımınıza yetişiyor… Sayısal Sözel fark etmeksizin Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik programına dahil edilen tüm derslerinizde danışmanlık hizmeti talep edebileceğiniz bir oluşum olarak hizmet vermeye hazırız. Genel çapta yapılan bir inceleme sonucu o kadar da korkulacak ya da gözde büyütülecek kadar zor bir bölüm olmadığı söylenebilir. Elbette ki en önemli faktörü unutmamak gerek… Sizin istek ve arzularınız… Hem dersleri kolaylayabilmeniz açısından hem de derslerde göstereceğiniz başarı bazında en önemli faktördür…
Peki biz Ödevcim ORG Ekibinin (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) olarak sizler için ne yapabiliriz?

• Özellikle COVID-19 sürecinde yaygınlaşmış olan online sınavlar için soru çözümü hazırlama,
• Harici örgün öğretim sürecinde vize – final soru çözümü hazırlama,
• Ödevleriniz için verilmiş olan sorularda analiz ve araştırmalar yapma, özetle tüm ödev hazırlama sürecinde danışmanlık desteği sağlama hizmeti,
• Quiz soru çözümü hazırlama,
• Sınav sorusu hazırlama,
• Hipotez değerlendirme,
• Sonuç analizi yapma,
• Araştırma hazırlama,
• Slayt sunum ödevi hazırlama,
• Sayısal kökenli alan derslerinde ve seçmeli derslerde soru çözümü, konu desteği, not takviyesi,
• Bitirme projesi hazırlama,
• Tez ya da makale yazdırma,
• Çeviri yaptırma,
• Essay yazdırma gibi pek çok konuda danışmanlık hizmeti talebinde bulunabilirsiniz. Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık eğitimi almakta olan öğrenciler için oldukça kapsamlı bir çalışma grubu oluşturulmuştur, eğer danışmanlık hizmeti talep ettiğiniz uygulama yukarıdaki listede mevcut değil ise iletişim operatörlerimize ulaşarak ilgili konu hakkında bilgilendirme alabilirsiniz. Yapmanız gereken tek şey buraya tıklamak ya da sayfa sonunda bulunan iletişim formundan bize ulaşmak… Ödevcim ORG Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) olarak iletişim operatörlerimiz sizleri ilgili ekibe yönlendirecek ve sizlere bir danışman atayacaktır.
  

Psikolojik Danışmanlığın Alt Alanları Nelerdir?

Elbette ki sizlere sunduğumuz Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik branşı hizmet kapasitesi sadece lisans eğitim derecesiyle sınırlı değildir. Lisans üstü yani, yüksek lisans ve doktora derecelerine yönelik de çeşitli hizmetlerimiz de mevcuttur. Lisans üstü eğitim derecesine geçildiği taktirde branşınızın alt dallarından biri üzerinde daha derin ve detaylı bir eğitim görmeye başlarsınız, aynı şekilde bu konu üzerine “Uzmanlık” sıfatı edinecek donanıma sahip olursunuz. Ödevcim ORG Ekibinden (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) danışmanlık hizmeti talep edebileceğiniz Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü alt branşlarından bazıları aşağıdaki gibi sıralanabilir;

• Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı
• Okul Psikolojik Danışmanlığı
• Kariyer Psikolojik Danışmanlığı
• Aile ve Çift Psikolojik Danışmanlığı
• Rehabilitasyon Psikolojik Danışmanlığı
• Bağımlılık Psikolojik  Danışmanlığı

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü Dersleri Nelerdir?

İnsan psikolojisi ve davranış temelleri üzerine oluşturulmuş olan öğretim planında genel olarak tüm üniversitelerce belirlenmiş olan bazı temel dersler haricinde diğer dersler alan ve branşlara yönelik olmakla birlikte seçmeli ders statüsüne girmektedir. Tüm öğrenciler tarafından edinilmesi gereken bilgiler ise mevcut öğretim programlarının tamamına dahil edilen temel taş niteliğindedir. 8 yarı yıldan yani toplamda 4 yıldan oluşmakta olan öğretim programının ilk 2 yılı neredeyse tamamen teorik dersler üzerine kurulu olup uygulama derslerini minimum düzeyde tutularak kalan iki yılda ise uygulama dersleri ve öğrencilerin ihtisaslarını sürdürmek istedikleri alanlara yönelik dersler öğretim programlarına eklenmektedir. Temel içerik dersleri hakkında daha önceki yazımızda bahsetmiştik; bu yazımızda ise 3. sınıfta ve 4. sınıfta öğretim programına dahil edilen bazı alan derslerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz; 

• Fizyolojik Psikoloji
• Psikolojik Danışma Kuramları
• Davranış Bozuklukları
• Sosyal Psikoloji
• Grupla Psikolojik Danışma
• Psikolojik Testler
• Kişilik Kuramları

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü İş İmkanları 

Gelişen yaşam standartları ve değişen jenerasyon koşulları sebebiyle hem yetişkin bireylerin hem de gelişme çağında olan bireylerin problemleri de değişkenlik göstererek farklı boyutlara ulaşmaktadır. Bu sebeple hem psikologlara hem de rehberlik danışmanlara duyulan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır. İnsanlar bilinçli ve profesyonel bir yönlendirmenin yanı sıra, iç enerjisini ve iç benliğini keşfedebileceği bir arayış içerisine girmiştir, işte tam da bu sebepten ötürü Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik uzmanlarının oldukça geniş bir iş sahası vardır. Psikolojik danışman ve rehberlik uzmanlarının asıl amacı ve iş tanımı; kişinin kendisini kişisel, sosyal, akademik ve kariyer gibi pek çok çeşitli alanda geliştirmesini sağlamak ya da kendi gelişimini engelleyecek problemlere tanı koyarak bu problemleri ortadan kaldırabilecek yöntem ve arayışları bireyle birlikte keşfetmektir. Toplumumuzda bilinen en büyük yanılgı olan ruh sağlığı bozuk hastaları tedavi etme ya da teşhis koyma gibi bir görev ve amacı yoktur, ilaç yazamazlar sadece bireyde var olan problemleri iyileştirmek üzerine ikili şekilde ilerletilen çalışalar gerçekleştirirler. İş tanımı ve görev sınırları çerçevesince bir psikolojik danışmanın çalışabileceği kurum ve kuruluşları şu şekilde sıralayabiliriz; 

• Devlet okullarında ve özel okullarda
• Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde
• Anaokulu, kreş ve dershanelerde
• Aile ve çocuk mahkemelerinde
• Sağlık ve gençlik bakanlığında
• Özel eğitim ve araştırma merkezlerinde
• Şirketlerin insan kaynakları bölümlerinde de görev alabilirler… 

Bir Psikolojik Danışmanın Sahip Olması Gereken Özellikler

Oldukça sabır gerektiren ve iyi insan ilişkisi kurma becerisi isteyen bu meslekte bunların yanı sıra pek çok meziyetiniz olmalıdır. Bu program üzerine eğitim almaya başlamadan önce kendinizi tanımalı ve bu doğrultuda eğitim programına dahil olup olmak istemediğinize karar vermelisiniz… Yani şu soruyu sormalısınız kendinize; “Ben Psikolojik danışmanlık ve rehberlik okuyabilir miyim? Ben bu işi yapabilir miyim?” Eğer aşağıdaki vasıf ve niteliklere sahipseniz sizin için düşünülesi uygun bir meslek olabilir… 

• Bu mesleği icra etmek isteyen bireyler normal standartların üzerinde bir genel akademik yeteneğe sahip olmalıdır, çünkü sık sık araştırmalar yapacak bilgi takviyesi edinmesi gerekecektir.
• Sosyal bilimlere, özellikle psikolojiye ve sosyolojiye karşı ilgili ve bu alanda kendini yetiştirmiş olmalıdır,
• Hoşgörü sahibi, sabırlı, insanlara içten sevgi ve saygı duyan bireyler olmalıdır.
• Karşısındaki kişiyi dinlemesini bilen,
• Aynı zamanda iyi bir gözlemci olabilecek kişiler olmalıdırlar.
• Kendisini seven, kendinden hoşnut, başkalarını ve kendini olduğu gibi kabul edebilen bireyler olmalıdırlar.
• İnsanlara yardım etmeyi seven kişiler için rehberlik, oldukça tatmin edici ve mutlu bir çalışma alanı olabilir.

Psikoloji, insan ve hayvanların duygu, düşünce ve davranışlarını inceleyen bilim dalıdır. İnsan ve insan sağlığı üzerine çalışmalar yürütülse de organlar ile değil, ruhun işleyişi ve ruhun sağlığı ile ilgilenmektedir.

Teorik bir tanım yapacak olursak psikoloji insanların ruhunun, özünü inceleyen, değişik durumlarda verdiğimiz reaksiyon, duyum, coşku, heyecan ve düşünme gibi olguların kurallarını bulmaya çalışan bilim dalıdır. Bir diğer deyişle ise “ruh bilimi” dir. 

Kelime anlamı olarak ise kökeni Yunancaya dayanmaktadır. “Ruh” anlamına gelmekte olan “psykhe” kelimesi ve “bilgi” anlamına gelmekte olan “logos ” kelimelerinden türetilmiştir. Psikoloji sözcüğünü literatürde ilk kullanan şahıs ünlü Alman filozof Christian Wolff ‘ tur. 

Psikoloji’nin Kısa Tarihi

Leipzig şehrinde 1879 senesinde Alman psikolog Wilhelm Wundt öncülüğünde kurulmuş olan laboratuvarda yapılan araştırmalar ve yürütülen çalışmalar ile psikoloji, deneysel bilim unvanı kazanmıştır. Literatüre işleyen ve bilinen ilk psikoloji deneylerine bu laboratuvar ev sahipliği yapmıştır. Psişik olaylar, insan davranışları, düşünce şekli, reaksiyon türü ve benzeri şeyler fizik olayları ya da matematiksel denklemler – formüller gibi incelenmeye başlanmıştır. İlerleyen süreçlerde ise Avrupa’ nın farklı şehirlerinde ya da Amerika’ da pek çok psikoloji laboratuvarı açılmıştır.

Farabi ve İbn-i Sina ise bizde bu çalışmalara öncülük eden bilim adamlarıdır. Düşünme, duygusal değişimler, irade, telkin ve öğrenme üzerine çalışmalar yürütmüş olup gelecek nesillerin önünü açacak bilgiler elde etmişlerdir. İbn-i Sina ve Farabi’ nin çalışmalarını ise Erzurumlu İbrahim Hakkı takip etmiştir.

Sultan İkinci Mehmed’ in hükümdarlığı sırasında açılmış olan akıl hastanesinde müzik, spor ya da çeşitli tedavi yöntemleri ile insanlar iyileştirilmeye çalışılmıştır. Batı etkisi öncülüğünde gelişen Psikoloji çalışmaları ise Hoca Tahsin Efendi vasıtasıyla yayılım göstermiştir. Hoca Tahsin Efendi’ nin bilinen en ünlü eseri Psikoloji Yahut İlm-i Ruh kitabıdır yani çalışmalarının temeli olan ilk kitabı. Ruhsal olaylar ve beyin arasındaki ilişkinin incelenmesi sırasında ise olay başka bir boyut kazanmıştır. Bu aşamaya geçilmesinde  de Abdullah Cevdet’ in büyük bir payı ve önemli bir etkisi vardır. Ünlü edebiyatçılarımızdan olan Ahmet Mithat Efendi ise çocuk psikolojisi, çocukların zihinsel ve ruhsal gelişimi ile ilgili araştırmalar yürütmüştür. Türkiye’ de en önemli gelişme ve hatta belki de dönüm noktası olarak adlandırılabilecek bir başka olay ise Mazhar Osman’ ın öncülüğünde Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’ nin kurulmasıdır. 

Felsefe Etkisinde Ortaya Çıkan Psikoloji Ekolleri

Felsefe ve Psikolojinin ayrılması üzerine yani iki bağımsız bilim haline gelmesi ile bazı psikoloji akımları gelişmiştir. Ünlü filozof ve düşünürlerin etkisinde kalan psikoloji uzmanları ekol olarak gelişen ve yaygınlaşan bazı psikolojik akımlar ortaya atmıştır. Yeni gelişen bu ekoller/akımlar bir olayı ya da konuyu tek bir açıdan ele alır ve bütünüyle inceleme çalışmaları yürütür. Ele alınan tek konu tüm gerçekliği ve bütünü ile mercek altına yatırılır. Günümüzde popülerliği olan ve en çok inceleme yapılan bazı psikoloji ekolleri şunlardır;

• Yapısalcılık – Strüktüralizm
• Fonksiyonalizmi,
• Bihevyorizm,
• Psikanaliz,
• Öğrenme,

Bu Ekoller Ne İşe Yarar ve Neyi İnceler?

Psikolojik olguların tarihi her ne kadar eskilere dayansa da psikolojinin bilimsel özellik kazanması yakın tarihlerde meydana gelmiş bir gelişmedir. Özellikle Felsefe ile yolları ayrıldığı zaman bazı felsefecilerin düşüncesinden etkilenen ve onların görüşleri doğrultusunda ilerleme kaydeden psikoloji uzmanlarının ortaya attığı akımlar ekol şeklinde bir ilerleme kaydetmiştir.

Yapısalcılık – Strüktüralizm: Bilinen en ünlü temsilcisi W.Wund’tur. Bu ekol üzerine çalışma yürüten uzmanlara göre psikolojinin amacı, insan bilincini anlamak ve betimlemektir. Özellikle bilinç ve bilinç halinin tamamı incelenmeli, yapısı tabiri caiz ise atomlarına kadar araştırılmalı. 

Fonksiyonalizmi: “W. James” ve J.Dewey” öncülüğünde kurulmuş bir ekoldür. Bu fikrin savunucuları her davranışın bir görevi olduğunu, bir işlevi olduğu için geliştiğini savunur. Bireylerin davranışlarını anlamak ve idrak edebilmek için yalnızca bilinç olaylarını ve bilinç akışını çözümlemek yeterli olmayabilir. Bilinçle beraber mevcut çevremiz ve çevre ile uyumumuz da incelemeye alınmalıdır. 

Bihevyorizm: Kurucusu J.B. Watson’dur. Bu ekol üzerine çalışma yürütenler, Psikolojinin çalışma alanlarının sadece canlıların davranışlarını deneysel yöntemler aracılığı ile incelenmesi gerektiğini savunur. Bir diğer ifade yöntemi ise, Psikolojinin bir bilim haline gelmesi, ancak gözlenen, nesnel ve ölçülebilen olaylar olarak, nesnel ve bilimsel yöntemlerle incelenmesiyle mümkündür.

Psikanaliz: “Sigmund Freud“ öncülüğünde kurulmuş bir ekoldür. Konu olarak bilinçaltı ele alınmaktadır. Hipnoz, serbest çağrışım ve rüya analizleri yöntem olarak kullanılmaktadır. İnsanların bilinçaltı her yönüyle ele alınır. 

Ödevcim ORG’ un Psikoloji ve Ekoller Üzerine Çalışmaları (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi)

Üniversitede ön lisans, lisans ve lisans üstü ( yüksek lisans ya da doktora) eğitimini Psikoloji üzerine alan ve alt bilim dalları üzerine de eğitim gören öğrencilere yönelik Ödevcim ORG Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) olarak oluşturmuş olduğumuz çeşitli danışmanlık ekiplerimiz mevcuttur. “Soru çözdürme” “soru yazdırma” sunum  ya da ödev hazırlama, not takviyesi ve konu desteği, makale ve tez yazdırma, intihal kontrol ettirme, intihal düzelttirme gibi çeşitli konularda danışmanlık hizmetlerimiz mevcuttur.

Yapmanız gereken tek şey buraya tıklamak ya da mevcut iletişim kanallarımız vasıtası ile bizlere ulaşmak. Psikoloji, alt bilim dalları ya da çeşitli içeriklerdeki konular üzerine mevcut sorularınızı iletişim uzmanlarımıza bildirdiğiniz taktirde sizi ilgili ekibe yönlendirecek ve size bir danışman atanacaktır. Size atanmış olan danışmanlar, sorularınıza – problemlerinize yönelik kendini geliştirmiş ilgili branş üzerine en seçkin okullarda eğitim almış ve uzmanlık alarak ihtisasını tamamlamış psikoloji uzmanlarıdır. Hem soru çözdürme hem de soru yazdırma üzerine yoğunlaşan Ödevcim ORG Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi)  kadrosunda yüzlerce psikoloji uzmanı mevcuttur.