İstatistik Kelimesinin Kökeni 

Kökeni Latinceye dayanmakta olan “İstatistik” kelimesinin aslı “Statistics” ya da “status” kelimeleridir. “Status” ise “durum” demektir. Coğrafya tarihi geçmişi bakımından incelendiğinde ise temelleri Almanya’ ya dayanmaktadır. Keşfinden kısa süre sonra devletlerin durumunu, gelişmelerini inceleyebilmek adına Alman üniversitelerinde okutulan bir ders olarak literatüre girmiştir. 1478 senesinde Gottfried Achenwall, bu derse “İstatistik” adını vermiştir, böylece İstatistik kelimesi ortaya çıkarılmıştır. 1478 senesinde ders olarak işlenmeye başlansa da modern istatistiğe geçilmesi biraz zaman almıştır. Ortaya atıldığı ilk sıralarda doğum, ölüm gibi konuların analizi ve tespiti üzerine kullanılmıştır ancak Modern İstatistik’ te ise durum biraz farklıdır; Modern İstatistik’ te olayların analizini yapan bilimsel metotların kullanıldığı bir bilim dalıdır. 

İstatistik Ne Demek?

İstatistik kelimesi pek çok anlam ile ifade edilebilir. Bunların bazılarını ise şu şekilde sıralayabiliriz;

• Belirli olay ya da durumları incelemek için eldeki mevcut verileri bir araya getirmek ve bilgi toplamak, gruplara ayırmak ya da sınıflandırmak amacıyla eldeki örnekleri incelemek ve değerlendirmek, analiz etmek amacıyla kullanılan bilimsel yöntem. Başka bir deyişle ise “nicel” (kantitatif) bir analiz tekniğidir.
• Yeterli derecede bilinmeyen bir konu hakkında mevcut veri ve bilgiler doğrultusunda tahminde bulunma, bilgi edinme yöntemi,
• Bir örneklem üzerinde gözlem ya da deney yapma ve bu deney sırasında belirlenmiş bir olayın tekrarlanma sıklığı.
• Ticaret sırasında ya da ekonomi üzerine yapılan incelemeleri kolaylaştırma taktiği; gelir, gider, fiyatlar, üretim, dış ticaret vb. faaliyetler üzerine yapılan raporlama işlemidir.
• Sosyal ve siyasal olaylar için bilgi edinme yöntemidir; doğum, ölüm, evlilik, seçim gibi kült olayları inceleyebilmek için mevcut olaylar hakkında toparlanmış, raporlanmış ve yayınlanmış rakamsal bilgiler bütünü,

Daha teorik bir tanım yapacak olur isek “sayısal verilerin ve bu veriler arasındaki ilişkinin, bağın incelenmesi durumudur”. Günümüzde matematiksel bir yöntem olarak kullanılmaktadır, özellikle bilimsel araştırmalar için vazgeçilmez bir yöntemdir de denilebilir. Sosyoloji, Ekonomi, İşletme, İktisat, Biyoloji, Siyaset Bilimi, Tıp gibi pek çok bilim dalında yapılan araştırmalarda kullanılan yöntemler türetmesinin yanı sıra diğer bilim ve branşlara yardımcı olacak bir bilim dalıdır.

İstatistik yönteminin temelde dört aşaması vardır;

1. Bu aşamalardan ilki; deskriptif  aşamadır. Bu aşamada incelenecek olay hakkında rakamsal bilgiler ve bilgiler toplanır. Veri elde etmek amacı taşır.
2. İkinci aşama elde edilen verilerin gruplandırılması, sınıflandırılması, farklı yöntem ve metotlar ile olaylar ve durumlar hakkında ilişkilendirme yapılması, mevcut verilerin analiz edilmesidir.
3. Üçüncü aşamada olay farklı bir boyut kazanır. ikinci aşamada yapılan ilişkilendirme çalışması, yoruma dökülür. Genelleştirme yapılır ve modellemeye gidilir. Bir çeşit sistemleştirme yöntemidir.
4. Dördüncü aşamada ise; yapılan değerlendirme, modelleme sunum ve sentez çalışmaları mevcuttur. 

Ödevcim ORG’da İstatiksel Değerlendirme Nasıl Yapılır? 

İstatistiksel değerlendirmeler için temelde 4 farklı metot kullanılır. Bu metotlar bilgisayarlı sistemlerde ve sürücülerde kullanılabilen, verilerin nakledilebildiği metotlardır. Özellikle MO -Excel programlarında ya da Ansys gibi yazılımlar ile aşağıdaki metotlar kullanılabilir ve raporlama yapılabilir. Ödevcim ORG Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) olarak bu programlar üzerine profesyonel çalışmalar yürütmüş, başarılı sonuçlar almış pek çok uzman, kadromuzda çalışmalarına devam etmektedir. İstatistiksel değerlendirmeler üzerine problem yaşadığınız noktalarda, kafanıza takılan sorularda buraya tıklayarak bizlere ulaşabilir ya da iletişim adreslerimizden sorunuzu bize ilettiğiniz taktirde soruya yönelik mevcut çözüm yöntemleri sizinle paylaşılır. “Soru çözdürme” ekibimiz sizlere her konu ve her soruda danışmanlık hizmeti vermeye hazırdır. İstatistiksel değerlendirme metotları aşağıdaki gibi sıralanabilir;

1. 1. Katılım grafikleri,
   2. Kontrol listeleri,
   3. Sıklık dağılımı,
   4. Sıklık çizelgeleri

Bilgisayar İle İstatistiksel Araştırma Nasıl Yapılır?

Bilgisayar kullanımının yaygınlaşması ve bilgisayarlı sistemlerin popülerleşmesi üzerine bilgisayarın hesaplama gücü ve analiz uygulamaları da artmıştır. Özellikle 20. yüzyılın ortalarına doğru İstatistiksel değerlendirmeler ve araştırmalar tamamen bilgisayarlı sistemlere aktarılmış bulunmaktadır. Bu sayede istatistik biliminin pratik uygulamaları ve kullanım alanları da artmıştır, teorik gelişmeler üzerine de pek çok katkısı bulunmaktadır. Ödevcim ORG Ekibinde bulunan uzman İstatistikçilerin kullandığı profesyonel istatistiksel değerlendirme uygulamaları ile tüm sorunlarınız çözüme kavuşturulacak ve elinizdeki mevcut veriler en optimum şekilde değerlendirilmeye alınmış olacak. Aynı şekilde güçlü bilgisayar sistemlerinin kullanılması ve yaygınlaşması ile yeni algoritmalar geliştirilmiş olup doğrusal olmayan modellemeler de pratik hesaplamalarda kullanılmaya başlanmıştır.

Peki bu doğrusal olmayan modeller nelerdir?

Örneğin; doğrusal olmayan regresyon, genelleştirilmiş doğrusal modeller, çok-seviyeli modeller de yeni geliştirilen ve doğruluğu kesinleşmiş olan yazılımlar sayesinde pratik hesaplamalarda kullanılmaya başlanmıştır. 

İstatistiksel Araştırmalarda Ödevcim ORG Hangi Yöntemleri Kullanmaktadır?

Bilgisayar kullanımının ve geliştirilen yeni yazılımların yaygınlaşması ile Ödevcim ORG Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) de bu yenilenme harekatına katılım sağlamıştır. Bizlere ulaştırdığınız sorular ve değerlendirme örneklemleri;  Tekrar Örnekleme Yöntemi, Öz y-Yükleme Yöntemleri, Gibbs Örneklemesi ya da Permütasyon Testleri gibi teknikler yardımıyla çözüme kavuşturup, uygun analiz ve istatistiksel değerlendirmeler yapılır, sorularınız çözülür. Matematiksel hesaplamalara bağlı olamayacak kadar büyük veri gruplarında ve istatistiksel değerlendirmelerde ise Yapay Sinir Ağları ya da Veri Madenciliği gibi inceleme yöntemleri geliştirilmiştir. Ödevcim ORG İstatistik Soru Çözüm Ekibi (Ücretli Soru Çözdürme Merkezi) mevcut yazılım ve algoritma kurucuları ile sorularınızı çözebilecek alt yapı ve donanıma sahiptir. 

İstatistiğin Yanlış Kullanılması

İstatistiksel hesaplamalar pratiklik, doğruluk ve güvenilirlik gerektiren hesaplamalardır. Değerlendirmelerin ya da hesaplamaların yanlış olması ise ciddi sorunlara yol açabilir. Yapılan yanlışlar ise ne yazık ki güç fark edilmektedir ve fark edilene kadar yıkıcı ya da açıklaması güç sonuçlar doğurmaktadır. Örneğin; mühendislikte yapılan istatistiksel değerlendirmeler insanların yaşamlarına ya da can güvenliğine mal olabilecekken, seçimlerde yapılan değerlendirme hataları ise demokrasi ve sosyal yaşantıda kopukluklara sebep olabilir. Yüne aynı şekilde Tıp ve biyoloji gibi ana bilim dallarında yapılan yanlış istatistiksel değerlendirmeler bir insanın sağlığı, fizyolojisini, biyolojisini etkileyebilecek sonuçlara sebebiyet verebilir.

İstatistiksel değerlendirmenin doğru olabilmesi kadar değerlendirme yapılacak veri grubunun belirlenmesi de önemlidir. Veri grubu içindeki ilişkinin doğruluğu ya da değerlendirmeye yönelik bağlantıları da büyük önem arz etmektedir. Aynı şekilde yapılan hesaplama ve inceleme kadar çıkan sonuçların yorumlanabilmesi için de mevcut bir istatistiksel birikim ve tecrübe gerekmektedir. İstatistiksel değerlendirme doğru olsa bile sonuçların yorumlanması ve açıklanması zor olabilir.  Özetle bir istatistiksel değerlendirme için veri grubunun belirlenmesi, veriler arasındaki ilişkinin incelenmesi, hesaplamaların – analizlerin ve değerlendirilmesi, modellenmesi ve yorumlanması özetle istatistiksel değerlendirmenin tüm aşamaları büyük önem ve dikkat gerektirmektedir.